- Trending Now:
James Clear പറയുന്ന ഒരു മനോഹരമായ വാചകമുണ്ട്: ''Environment is the invisible hand that shapes human behavior.' നമ്മുടെ പെരുമാറ്റത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന, പലപ്പോഴും നമ്മൾ ശ്രദ്ധിക്കാത്ത ഒരു ശക്തിയാണ് നമ്മുടെ ചുറ്റുപാട്. മലയാളത്തിൽ പറയുന്ന ഒരു പഴയ ആശയവും ഇതോടു ചേർന്നുനിൽക്കുന്നു: മുല്ലപ്പൂവിന്റെ സൗരഭ്യം അതിനടുത്തുള്ളതിലേക്കും പകരും.
നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലും അതുതന്നെയാണ്. നമ്മൾ ആരോടൊപ്പം സമയം ചെലവഴിക്കുന്നു? എവിടെയാണ് ജോലി ചെയ്യുന്നത്? എന്താണ് ദിവസവും കാണുന്നത്? എന്തുതരം സംഭാഷണങ്ങളാണ് കേൾക്കുന്നത്? എങ്ങനെയുള്ള ആളുകളുമായി ഇടപഴകുന്നു? ഇവയെല്ലാം പതുക്കെ നമ്മുടെ ചിന്തയെയും നിലവാരത്തെയും തീരുമാനങ്ങളെയും സ്വാധീനിക്കും.
അതുകൊണ്ട് ഒരു Micro Brand നിർമ്മിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന വ്യക്തി തന്റെ ചുറ്റുപാടിനെ യാദൃച്ഛികമായി വിട്ടുകൊടുക്കരുത്. Environment-നെയും Design ചെയ്യണം.
Followers മാത്രം പോരാ; ശരിയായ Customers-ലേക്ക് എത്തുന്നതാണ് പ്രധാനം... Read More
''എനിക്ക് വലിയ Motivation ഉണ്ട്. അതുകൊണ്ട് എവിടെയിരുന്നാലും ഞാൻ വിജയിക്കും.'' ഇങ്ങനെ ചിന്തിക്കുന്നത് ആകർഷകമാണ്. പക്ഷേ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ Environment നമ്മളെ സഹായിക്കാനും തടയാനും കഴിയും. ദിവസവും പുതിയ ആശയങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്ന ആളുകളോടൊപ്പം ഇരിക്കുമ്പോൾ നമ്മുടെ ചിന്തയ്ക്കും മാറ്റം വരാം. അതേസമയം എല്ലാത്തിനെയും പരിഹസിക്കുകയും, ''ഇത് നടക്കില്ല,'' ''നിന്നെക്കൊണ്ട് പറ്റില്ല,'' ''ഇത്രയൊക്കെ ചെയ്തിട്ട് എന്ത് കാര്യം?'' എന്ന് നിരന്തരം പറയുന്ന അന്തരീക്ഷത്തിൽ വർഷങ്ങളോളം ജീവിക്കുമ്പോൾ ആത്മവിശ്വാസം നിലനിർത്താൻ കൂടുതൽ ബോധപൂർവമായ ശ്രമം വേണ്ടിവരും.
അതുകൊണ്ട് Environment വിജയത്തിന്റെ ഏക കാരണം എന്നല്ല പറയുന്നത്. പക്ഷേ- ശരിയായ Environment നിങ്ങളുടെ വളർച്ച എളുപ്പമാക്കും. തെറ്റായ Environment വളർച്ചയെ കൂടുതൽ പ്രയാസപ്പെടുത്താം.
ഓരോ business-ന്റെയും market ഒരുപോലെയല്ല. നിങ്ങൾ ഒരു neighbourhood bakery നടത്തുകയാണെങ്കിൽ നിങ്ങളുടെ പ്രധാന market കടയുടെ ചുറ്റുപാടായിരിക്കാം. Premium interior solutions ആണ് business എങ്കിൽ architects, builders, premium home buyers എന്നിവരുമായി കൂടുതൽ ബന്ധപ്പെടേണ്ടിവരും. High-value financial service നൽകുന്ന വ്യക്തിയാണെങ്കിൽ entrepreneurs, professionals, investors, decision-makers എന്നിവരുള്ള networks-ൽ സാന്നിധ്യം ആവശ്യമായി വരാം. Fashion business നടത്തുന്ന ഒരാൾ fashion ecosystem-നോട് അടുത്തിരിക്കണം. Technology business ആണെങ്കിൽ technology community-കളിൽ എത്തണം.
ഇവിടെ പറയുന്നത് വിലകൂടിയ പ്രദേശത്ത് വീട് വാങ്ങി താമസിക്കണം എന്നല്ല. നിങ്ങളുടെ Customer-ും Opportunity-യും Knowledge-ും ഉള്ള ലോകത്തേക്ക് നിങ്ങൾ ബോധപൂർവം പ്രവേശിക്കണം. അത് താമസിക്കുന്ന സ്ഥലമാകാം. Office location ആകാം. Business club ആകാം. Association ആകാം. Exhibition ആകാം. Conference ആകാം. Online community ആകാം. Networking event ആകാം. പ്രധാനപ്പെട്ടത് ഒരു ചോദ്യം മാത്രമാണ്: ''ഞാൻ വളരാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ലോകവുമായി എനിക്ക് എത്രത്തോളം ബന്ധമുണ്ട്?''
Micro Brand ആകാൻ Authority നേടുന്നതെങ്ങനെ?... Read More
Premium customer-നെ service ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ആ customer എങ്ങനെ ചിന്തിക്കുന്നു എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം. അവൻ എന്താണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്? Quality എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള അവന്റെ ധാരണ എന്താണ്? Service-ൽ എന്താണ് പ്രധാനമെന്ന് കരുതുന്നത്? Time-ന്റെ value എത്രയാണ്? Presentation എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനമാണ്? Communication എങ്ങനെ വേണം? ഇവ പുറത്തുനിന്ന് ഊഹിക്കുന്നതിനേക്കാൾ ആ market-ലുള്ള ആളുകളുമായി ഇടപഴകുമ്പോൾ കൂടുതൽ മനസ്സിലാകും. അതുകൊണ്ട്:
അപ്പോഴാണ് Product-ും Service-ും കൂടുതൽ യോജിച്ച രീതിയിൽ രൂപപ്പെടുത്താൻ കഴിയുന്നത്.
ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തിലേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ വ്യത്യസ്ത വിദ്യാഭ്യാസ-സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങളിലേക്കുള്ള exposure ചില പ്രമുഖ നേതാക്കളുടെ ചിന്താവികസനത്തിൽ പങ്കുവഹിച്ചതായി അവരുടെ ജീവിതചരിത്രങ്ങളിൽ കാണാം. മഹാത്മാ ഗാന്ധി നിയമപഠനത്തിനായി ലണ്ടനിലേക്ക് പോയി. ഡോ. ബി.ആർ. അംബേദ്കർ Columbia University-യിലും പിന്നീട് London-ലും പഠിച്ചു. ജവഹർലാൽ നെഹ്റു Harrow-യിലും Cambridge-ലും പഠിച്ചു. അവരുടെ മഹത്വത്തിന് കാരണം വിദേശപഠനം മാത്രമാണെന്ന് പറയാനാവില്ല. പക്ഷേ വ്യത്യസ്തമായ ആളുകളെയും ചിന്തകളെയും സ്ഥാപനങ്ങളെയും സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങളെയും പരിചയപ്പെടുന്നത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ കാഴ്ചപ്പാടിനെ വികസിപ്പിക്കാം.
Business owner-നും ഇതിൽ നിന്ന് ഒരു പാഠമുണ്ട്. സ്വന്തം കടയും വീടും തമ്മിലുള്ള ചെറിയ ലോകത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്. പുതിയ നഗരങ്ങൾ കാണുക. നല്ല businesses സന്ദർശിക്കുക. Trade fairs-ൽ പങ്കെടുക്കുക. Industry exhibitions കാണുക. മികച്ച സ്ഥാപനങ്ങൾ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്ന് പഠിക്കുക. മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും രാജ്യങ്ങളിലെയും models നിരീക്ഷിക്കുക. പുതിയ Environment പലപ്പോഴും പുതിയ Possibility കാണിച്ചുതരും.
ബ്രാൻഡായതിന് ശേഷം അല്ല - ഇന്നുതന്നെ ബ്രാൻഡിനെപ്പോലെ പ്രവർത്തിക്കുക... Read More
നിങ്ങൾ മികച്ച നഗരത്തിൽ താമസിക്കുന്നു. നല്ല office building ഉണ്ട്. പക്ഷേ നിങ്ങളുടെ മുറി മുഴുവൻ അലങ്കോലമാണ്. Table-ൽ papers ചിതറിക്കിടക്കുന്നു. ആവശ്യമായത് കണ്ടെത്താൻ പറ്റുന്നില്ല. വൃത്തിയില്ല. Planning ഇല്ല. System ഇല്ല. അപ്പോൾ പുറത്തുള്ള location മാത്രം മാറ്റിയതുകൊണ്ട് വലിയ കാര്യമില്ല. നിങ്ങളുടെ ഏറ്റവും അടുത്ത Environment ആദ്യം ശരിയാക്കണം. നിങ്ങളുടെ room. Work table. Office. Shop. Vehicle. Digital files. Phone. Calendar. ഇവയെല്ലാം നിങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു.
വലിയ luxury office ആവശ്യമില്ല. പക്ഷേ കഴിയുന്നത്ര: വൃത്തിയുണ്ടാകണം. ക്രമമുണ്ടാകണം. ആവശ്യമായ സാധനങ്ങൾക്ക് ഒരു സ്ഥലം ഉണ്ടായിരിക്കണം. പ്രവർത്തിക്കാൻ സൗകര്യമുണ്ടാകണം. Distraction കുറവായിരിക്കണം. നിങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ കാണാവുന്നിടത്ത് ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഒരു ചെറിയ room പോലും മനോഹരമായ working environment ആക്കാം. Brand Building-ന്റെ ആദ്യത്തെ office കോടികൾ വിലയുള്ളതാകേണ്ടതില്ല. അവിടെ Professionalism അനുഭവപ്പെടണം.
സ്ഥലത്തേക്കാൾ ശക്തമായ Environment ചിലപ്പോൾ ആളുകളാണ്. നിങ്ങൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സമയം ചെലവഴിക്കുന്നത് ആരോടൊപ്പമാണ്? അവർ വളർച്ചയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നുണ്ടോ? പഠിക്കുന്നുണ്ടോ? പുതിയ കാര്യങ്ങൾ പരീക്ഷിക്കുന്നുണ്ടോ? നിങ്ങളുടെ നല്ല ആശയങ്ങളെ challenge ചെയ്ത് മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നുണ്ടോ? അതോ- എല്ലാ അവസരത്തിലും പ്രശ്നം മാത്രം കാണുന്നവരാണോ? ഒന്നും നടക്കില്ലെന്ന് പറയുന്നവരാണോ? മറ്റുള്ളവരുടെ വിജയത്തെ പരിഹസിക്കുന്നവരാണോ? Business-നെക്കുറിച്ച് ഒരിക്കലും ചിന്തിക്കാത്തവരാണോ? ''നിങ്ങൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സമയം ചെലവഴിക്കുന്ന അഞ്ചുപേരുടെ ശരാശരിയാണ് നിങ്ങൾ'' എന്നൊരു പ്രസിദ്ധമായ വാചകം പലപ്പോഴും പറയപ്പെടാറുണ്ട്. അതിനെ ശാസ്ത്രീയമായ കൃത്യസൂത്രമായി കാണേണ്ടതില്ല.
പക്ഷേ അതിലെ സന്ദേശം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്: നിങ്ങളുടെ അടുത്ത ബന്ധങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ ചിന്തയെ സ്വാധീനിക്കും. അതുകൊണ്ട് പഴയ സുഹൃത്തുക്കളെ ഉപേക്ഷിക്കണം എന്നല്ല. പക്ഷേ നിങ്ങളുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് സഹായിക്കുന്ന പുതിയ ബന്ധങ്ങൾ ബോധപൂർവം സൃഷ്ടിക്കണം.
Micro Brand നിർമ്മിക്കണോ? Camera-യുടെ മുന്നിലേക്ക് വരൂ; നിങ്ങളുടെ അറിവിന് മുഖം നൽകൂ... Read More
ഓരോ Micro Brand owner-നും ഒരു ചെറിയ Growth Circle ഉണ്ടാകുന്നത് നല്ലതാണ്. അതിൽ നിങ്ങളേക്കാൾ അനുഭവമുള്ള ഒരാൾ ഉണ്ടാകാം. മറ്റൊരു business owner. ഒരു Mentor. ഒരു Accountant. ഒരു Marketing professional. ഒരു Technology expert. ഒരു നല്ല customer. ഒരു industry expert. ഇവരുമായി സ്ഥിരമായി ആശയവിനിമയം നടത്തുക. ഒരു നല്ല സംഭാഷണം ചിലപ്പോൾ ഒരു വർഷത്തെ തെറ്റായ ശ്രമം ഒഴിവാക്കാം.
നിങ്ങളേക്കാൾ മുന്നിലുള്ള ആളുകളുടെ അടുത്തെത്തുക
എല്ലായ്പ്പോഴും നിങ്ങളേക്കാൾ കുറച്ച് അറിയുന്നവരുടെ ഇടയിൽ മാത്രം നിൽക്കുമ്പോൾ നിങ്ങൾക്ക് വലിയവനാണെന്ന് തോന്നാം. പക്ഷേ വളർച്ച കുറയാം. ചിലപ്പോൾ നിങ്ങളേക്കാൾ മികച്ച ആളുകൾ ഉള്ള room-ലേക്ക് പോകണം. നിങ്ങൾക്ക് ഒന്നും അറിയില്ലെന്ന് തോന്നുന്ന ഒരു conference-ൽ ഇരിക്കുക. നിങ്ങളേക്കാൾ വലിയ turnover ഉള്ള business owners-നൊപ്പം സംസാരിക്കുക. നിങ്ങളേക്കാൾ മികച്ച speakers-നെ കേൾക്കുക. നിങ്ങളേക്കാൾ മികച്ച systems ഉള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ കാണുക. ആദ്യമത് അല്പം അസ്വസ്ഥത നൽകാം. പക്ഷേ അതാണ് growth. Comfort നൽകുന്ന Environment മാത്രം തിരയരുത്. Growth ആവശ്യപ്പെടുന്ന Environment-ലും പ്രവേശിക്കുക.
ഇന്നത്തെ കാലത്ത് നമ്മുടെ ചുറ്റുപാട് physical ലോകം മാത്രം അല്ല. Mobile phone തുറക്കുമ്പോൾ എന്താണ് കാണുന്നത്? ആരെയാണ് follow ചെയ്യുന്നത്? എന്തുതരം videos ആണ് ദിവസവും കാണുന്നത്? എന്തുതരം WhatsApp groups-ലാണ് സമയം ചെലവഴിക്കുന്നത്? News feed നമ്മളെ പഠിപ്പിക്കുകയാണോ, distraction നൽകുകയാണോ? ഇതും Environment തന്നെയാണ്. നിങ്ങളുടെ Digital Environment-നെ പരിശോധിക്കുക. Useful accounts follow ചെയ്യുക. Industry experts-നെ follow ചെയ്യുക. Learning content save ചെയ്യുക. അവശ്യവുമല്ലാത്ത notifications കുറയ്ക്കുക. Negativity മാത്രം നൽകുന്ന sources-ൽ ചെലവഴിക്കുന്ന സമയം നിയന്ത്രിക്കുക. നിങ്ങളുടെ Phone ഒരു distraction machine ആകണമോ, learning machine ആകണമോ എന്ന് ഒരു പരിധിവരെ നിങ്ങൾക്ക് തീരുമാനിക്കാം.
Micro Brand-ന് Authority നേടണോ? നിങ്ങളുടെ അറിവ് എഴുതിത്തുടങ്ങൂ... Read More
നമ്മുടെ appearance എന്നത് ആഡംബരമല്ല. നമ്മൾ ആരെയാണ് സേവിക്കുന്നത് എന്നതുമായി യോജിച്ച presentation ആണ് വേണ്ടത്. Clean dress. Personal hygiene. Appropriate grooming. Professional body language. Situation-ന് യോജിച്ച dressing. ഇവ customer-ന് ഒരു signal നൽകുന്നു. ഒരു Brand owner എല്ലായ്പ്പോഴും വിലകൂടിയ വസ്ത്രം ധരിക്കണം എന്നില്ല. പക്ഷേ: നിങ്ങളുടെ appearance നിങ്ങളുടെ Brand Promise-നെ വിരുദ്ധമാകരുത്. Premium consultant ആണെങ്കിൽ presentation അതിനനുസരിച്ച് വേണം. Creative business ആണെങ്കിൽ അതിന്റെ സ്വഭാവം കാണാം. Traditional business ആണെങ്കിൽ അതിനനുസരിച്ചുള്ള style ഉണ്ടാകാം. Copy ചെയ്യേണ്ടതില്ല. നിങ്ങളുടെ Brand-ന് യോജിച്ച വ്യക്തിത്വം കണ്ടെത്തുക.
Positive mindset എന്ന വാക്കിനും ഒരു വ്യക്തത വേണം. പ്രശ്നങ്ങളില്ലെന്ന് നടിക്കുന്നത് positivity അല്ല. Business-ൽ loss വന്നപ്പോൾ: ''എല്ലാം super ആണ്.'' എന്ന് പറയുന്നതുമല്ല. യഥാർത്ഥ Positive Mindset: 'പ്രശ്നമുണ്ട്. പക്ഷേ ഇതിന് എന്ത് ചെയ്യാം?'' എന്ന് ചോദിക്കാൻ കഴിയുന്നതാണ്. Negative mindset പ്രശ്നത്തിൽ നിൽക്കും. Growth mindset പരിഹാരം അന്വേഷിക്കും. അതുകൊണ്ട് നിങ്ങളുടെ Environment നിങ്ങളെ യാഥാർത്ഥ്യം കാണാൻ സഹായിക്കണം; അതേസമയം മുന്നോട്ട് പോകാനും പ്രേരിപ്പിക്കണം.
ഒരു Micro Brand owner മൂന്ന് മാസം കൂടുമ്പോഴെങ്കിലും ഒരു ചെറിയ Environment Audit നടത്താം. സ്വയം ചോദിക്കുക: ഞാൻ താമസിക്കുന്ന സ്ഥലം എന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് സഹായിക്കുന്നുണ്ടോ? എന്റെ ജോലി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലം ക്രമത്തിലാണോ? എനിക്ക് ആവശ്യമായ customers ഉള്ള market-ുമായി ബന്ധമുണ്ടോ? എന്റെ സുഹൃത്തുക്കളിലും network-ലും വളർച്ചയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന ആളുകളുണ്ടോ? എന്റെ Digital Environment എനിക്ക് അറിവ് നൽകുന്നുണ്ടോ? എന്റെ appearance എന്റെ Brand-നോട് യോജിക്കുന്നുണ്ടോ? ഞാൻ പോകുന്ന പരിപാടികളും ഇടങ്ങളും എന്റെ ഭാവിയിലേക്ക് എന്നെ കൊണ്ടുപോകുന്നുണ്ടോ? ഉത്തരങ്ങൾ തൃപ്തികരമല്ലെങ്കിൽ- Environment മാറ്റിത്തുടങ്ങുക. എല്ലാം ഒരുദിവസം മാറ്റേണ്ടതില്ല. ഓരോന്നായി മാറ്റാം.
പബ്ലിക് സ്പീക്കിംഗ് - നിങ്ങളുടെ അറിവിന് ശബ്ദവും സ്വാധീനവും നൽകുക... Read More
ഒരു Brand നിർമ്മിക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് customer ഉള്ളിടത്ത് എത്തണം. Knowledge ഉള്ളിടത്ത് എത്തണം. Opportunity ഉള്ളിടത്ത് എത്തണം. നിങ്ങളെ challenge ചെയ്യുന്ന ആളുകളുടെ ഇടയിൽ എത്തണം. അതുകൊണ്ട് നിങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിലെ പ്രധാന ചോദ്യം: ''ഞാൻ ഇപ്പോൾ എവിടെയാണ്?'' എന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്. മറ്റൊരു ചോദ്യം കൂടി ചോദിക്കുക: ''ഞാൻ ആകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വ്യക്തി സാധാരണയായി എവിടെയാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്?'' ആ സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് പതുക്കെ നീങ്ങുക.
ഒരു Micro Brand നിർമ്മിക്കുമ്പോൾ നിങ്ങളുടെ കഴിവുകൾ മാത്രമല്ല ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്. ആ കഴിവുകളെ വളർത്തുന്ന Environment-ഉം നിർമ്മിക്കണം. ശരിയായ സ്ഥലം. ശരിയായ ആളുകൾ. ശരിയായ Network. വൃത്തിയുള്ള Workspace. നല്ല Digital Environment. Brand-ന് യോജിച്ച Appearance. Growth-നെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന Mindset. ഇവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് നിങ്ങളെ അടുത്ത തലത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നത്.
ഓർക്കുക: നിങ്ങൾ വളരാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനൊപ്പം, നിങ്ങളെ വളർത്തുന്ന ഒരു ലോകവും ചുറ്റും നിർമ്മിക്കുക. Willpower മാത്രം ആശ്രയിക്കരുത്. Motivation മാത്രം ആശ്രയിക്കരുത്. നല്ല തീരുമാനങ്ങൾ എളുപ്പമാകുന്ന Environment സൃഷ്ടിക്കുക. ഒരു ചെടിക്ക് നല്ല വിത്ത് മാത്രം പോരാ. നല്ല മണ്ണും വെളിച്ചവും വെള്ളവും വേണം. അതുപോലെ- ഒരു Micro Brand-ന് കഴിവ് മാത്രം പോരാ. വളരാൻ യോജിച്ച ചുറ്റുപാടും വേണം.
Interview - ചോദിക്കാനും മറുപടി പറയാനും പഠിക്കുക; Micro Brand വളർത്താം... Read More
ചെറുകിട സംരംഭകർക്കും സംരംഭം ആരംഭിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നവർക്കുമുള്ള ടിപ്പുകൾ നിരന്തരം ലഭിക്കുവാൻ വേണ്ടി ഞങ്ങളെ ഫോളോ ചെയ്യുക.
ഇവിടെ പോസ്റ്റു ചെയ്യുന്ന അഭിപ്രായങ്ങൾ THE LOCAL ECONOMY ടേതല്ല. അഭിപ്രായങ്ങളുടെ പൂർണ ഉത്തരവാദിത്തം രചയിതാവിനായിരിക്കും. കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ ഐടി നയപ്രകാരം വ്യക്തി, സമുദായം, മതം, രാജ്യം അധിക്ഷേപങ്ങളും അശ്ലീല പദപ്രയോഗങ്ങളും നടത്തുന്നത് ശിക്ഷാർഹമായ കുറ്റമാണ്. ഇത്തരം അഭിപ്രായ പ്രകടനത്തിന് നിയമനടപടി കൈക്കൊള്ളുന്നതാണ്.